Yapılandırılmış veri (Schema.org) rehberi: Hangi işletme hangi şemayı kullanmalı?

Bir insan sayfanıza baktığında üstteki adın şirketinizin adı, alttaki numaranın telefonunuz ve köşedeki yıldızların müşteri puanı olduğunu hemen anlar. Bir arama motoru ya da yapay zekâ asistanı içinse bunlar yalnız metin parçalarıdır. Yapılandırılmış veri, bu bilgileri Schema.org adlı ortak sözlükle etiketleyerek makinelerin de aynı şeyi anlamasını sağlar. Doğru kullanıldığında arama sonuçlarında zengin görünümlere, işletme bilgilerinizin doğru gösterilmesine ve yapay zekâ yanıtlarında daha güvenilir alıntılara katkıda bulunur.

Yapılandırılmış veri neden önemli?

• Belirsizliği azaltır: “Ankara” kelimesinin adres mi, yazar adı mı yoksa ürün adı mı olduğunu tahmin etmek zorunda kalmaz.
• Zengin sonuçlara kapı açar: Ürün fiyatı ve stok durumu, değerlendirme yıldızları, etkinlik tarihleri ve içerik haritası (breadcrumb) gibi görünümler yapılandırılmış veriye dayanır. Google bu görünümleri garanti etmez, ama veri yoksa hiç göstermez.
• Varlık bilgisini güçlendirir: Şirket adınız, logonuz, adresiniz ve sosyal profilleriniz arasındaki bağlantıyı açıkça kurarsınız. Bu, yapay zekâ asistanlarının sizi doğru tanımasına yardım eder.

JSON-LD: önerilen biçim

Yapılandırılmış veri üç biçimde yazılabilir: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Google’ın önerdiği ve bakımı en kolay olan biçim JSON-LD’dir. Sayfanın HTML yapısına dokunmadan, ayrı bir script bloğu içinde yer alır:

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Organization",
  "name": "Örnek Yazılım",
  "url": "https://www.ornek.com",
  "logo": "https://www.ornek.com/logo.png",
  "sameAs": ["https://www.linkedin.com/company/ornek"]
}
</script>

Hangi işletme hangi şemayı kullanmalı?

Fiziksel adresi olan işletmeler için yerel arama ayrı bir konu; yerel SEO rehberimizde Google Haritalar tarafını ayrıntılı anlattık.

SSS şeması hakkında doğru bilinmesi gerekenler

Bir dönem neredeyse her sayfaya FAQPage şeması ekleniyordu, çünkü arama sonuçlarında açılır sorular gösteriliyordu. Google, Ağustos 2023’ten itibaren bu zengin görünümü yalnız resmi kurumlar ve sağlık siteleri gibi yetkili kaynaklarla sınırladı. Bu, SSS şemasının işe yaramadığı anlamına gelmez: sayfadaki soru-cevap yapısını makinelere açıkça anlatır ve yapay zekâ asistanları için faydalı bir sinyal olmaya devam eder. Ancak yalnız görünüm kazanmak için sayfada olmayan soruları şemaya eklemek yanlıştır.

Adım adım uygulama

1. Envanter çıkarın: Sitenizdeki sayfa türlerini listeleyin (ana sayfa, hizmet, blog yazısı, ürün, iletişim).
2. Her tür için şema seçin: Yukarıdaki tablodan başlayın; Schema.org’da daha özel bir alt tür varsa onu kullanın.
3. Şablona ekleyin: Şemayı tek tek sayfalara elle değil, şablona ekleyin ki her yeni içerik otomatik olarak doğru veriyle yayınlansın.
4. Görünen içerikle eşleştirin: Şemadaki her bilgi sayfada da görünmelidir. Sayfada yazmayan bir fiyat veya puanı şemaya koymak, Google’ın yönergelerine aykırıdır.
5. Doğrulayın: Google’ın Zengin Sonuçlar Testi ve Schema Markup Validator ile hataları kontrol edin. Ardından Search Console’daki “Geliştirmeler” raporlarını izleyin.
6. @id ile bağlayın: Organizasyon, web sitesi ve sayfa düğümlerine benzersiz @id verip birbirine bağlamak, tek bir tutarlı bilgi grafiği oluşturur.

Sık yapılan hatalar

• Uydurma değerlendirme puanı: Sitede gerçek yorum yokken AggregateRating eklemek, elle uygulanan bir işlem cezasına yol açabilir.
• Tutarsız adres ve telefon: Şemadaki, sayfadaki ve Google İşletme Profili’ndeki bilgilerin farklı olması güveni azaltır.
• Eski tarih: Yazıyı güncelleyip dateModified değerini değiştirmemek ya da tersine, içerik değişmeden tarihi sürekli güncellemek.
• Eklenti çakışması: İki farklı eklentinin aynı sayfaya iki ayrı Organization şeması basması.
• Microdata ve JSON-LD karışımı: Aynı bilgiyi iki biçimde, farklı değerlerle vermek.

Kontrol listesi

• Ana sayfada Organization (veya LocalBusiness) ve WebSite şeması var.
• İç sayfalarda BreadcrumbList var.
• Blog yazılarında başlık, yayın tarihi, güncelleme tarihi ve yazar bilgisi şemada yer alıyor.
• Ürün sayfalarındaki fiyat ve stok bilgisi şemayla aynı.
• Zengin Sonuçlar Testi’nde kritik hata yok.

Örnek senaryo: bir restoran sitesi için şema planı

Tek şubeli bir restoranın sitesinde ana sayfa, menü, rezervasyon ve iletişim sayfaları olsun. Şema planı şöyle kurulabilir:

1. Ana sayfa: Restaurant türünde bir düğüm; adı, logosu, adresi, telefonu, çalışma saatleri (openingHoursSpecification), mutfak türü (servesCuisine), fiyat aralığı ve harita konumu. Aynı düğüme sameAs ile Instagram ve Google İşletme Profili bağlantıları eklenir.
2. Menü sayfası: Menü içeriği sayfada metin olarak duruyorsa Menu ve MenuSection türleriyle işaretlenebilir. Menüyü yalnız fotoğraf veya PDF olarak yayınlamak, hem arama motorlarının hem yapay zekâ asistanlarının yemekleri okuyamaması demektir.
3. Rezervasyon sayfası: Restoran düğümüne acceptsReservations özelliği eklenir.
4. İletişim sayfası: Ana sayfadaki düğüme @id ile bağlanan bir ContactPage ve içerik haritası.

Bu plan uygulandığında “yakınımdaki balık restoranı” gibi bir aramada veya “bu restoran pazar günü açık mı?” sorusunda, arama motorları ve asistanlar doğru bilgiyi doğrudan sizin sitenizden okuyabilir. En kritik nokta çalışma saatlerinin ve telefonun her yerde aynı olmasıdır; bayram ve özel gün saatleri değiştiğinde şemayı da güncellemek gerekir.

Sonuç

Yapılandırılmış veri, sitenize eklenen görünmez bir kimlik kartıdır. Arama motorlarına ve yapay zekâ asistanlarına kim olduğunuzu, ne sunduğunuzu ve sayfanın ne anlattığını tahmin etmeye bırakmadan söyler. Kendi sitenizdeki şemaların durumunu AI uyumluluk testimizle kontrol edebilir, gereken temel şemaları llms.txt, robots.txt ve şema üreticimizle hazırlayabilirsiniz.