301 yönlendirme ve site taşıma: Yeni siteye geçerken SEO trafiğini kaybetmemek

Yeni bir web sitesine geçmek heyecan vericidir; ama birçok işletme yayın gününden birkaç hafta sonra arama trafiğinin yarıya indiğini fark eder. Bunun en sık nedeni, eski adreslerin yeni adreslere doğru şekilde yönlendirilmemesidir. Yıllardır bağlantı alan, Google’da sıralanan sayfalar bir anda “bulunamadı” (404) hatası vermeye başlar. Bu rehberde yönlendirme türlerini, taşıma öncesi hazırlığı ve taşıma sonrası kontrolleri anlatıyoruz.

Yönlendirme türleri

Arama motorları kalıcı yönlendirmelerde eski adresin sinyallerini zamanla yeni adrese aktarır. Geçici yönlendirmede ise eski adresi dizinde tutmaya devam edebilir. Kalıcı bir değişiklikte 302 kullanmak, taşımanın en yaygın hatalarından biridir.

Taşıma öncesi: yönlendirme haritası

Taşımanın en önemli belgesi, her eski adresin hangi yeni adrese gideceğini gösteren bir tablodur.

1. Eski adresleri toplayın: Eski sitenin site haritası, Search Console’daki “Sayfalar” raporu, Google Analytics’te trafik alan sayfalar ve en çok bağlantı alan sayfalar listesini birleştirin. Yalnız site haritasına güvenmeyin; eski kampanya sayfaları ve PDF dosyaları genellikle orada yoktur.
2. Her adres için en yakın karşılığı bulun: Eski “Hizmetlerimiz > Web Tasarım” sayfası, yeni sitedeki web tasarım hizmeti sayfasına gitmelidir. Karşılığı olmayan sayfaları toplu halde ana sayfaya yönlendirmek önerilmez; Google bunları çoğu zaman “soft 404” olarak değerlendirir.
3. Tabloyu test edin: Yayından önce test ortamında her satırın doğru hedefe gittiğini kontrol edin.

Yönlendirme zincirleri ve döngüler

Bir adres önce başka bir adrese, o da üçüncü bir adrese yönleniyorsa buna yönlendirme zinciri denir. Örnek:

http://ornek.com/hizmet → https://ornek.com/hizmet → https://www.ornek.com/hizmet → https://www.ornek.com/hizmetler/

Her adım sayfanın açılmasını yavaşlatır ve arama motorlarının tarama bütçesini harcar. Google bir zincirde belirli sayıda adımdan sonra takibi bırakabilir. Hedef her zaman tek adımlık yönlendirmedir: eski adres doğrudan son adrese gitmelidir.

Döngü ise bir adresin sonunda kendisine geri yönlenmesidir; sayfa hiç açılmaz ve tarayıcı “çok fazla yönlendirme” hatası verir. Genellikle hem barındırma panelindeki HTTPS yönlendirmesi hem de .htaccess kuralları aynı anda çalıştığında ortaya çıkar.

Taşıma günü yapılacaklar

1. Yönlendirme kurallarını yayına alın ve tablodaki örnek adresleri canlıda test edin.
2. HTTP’den HTTPS’e ve www’li adresten tercih ettiğiniz sürüme (ya da tersine) tek adımda yönlendirme yapın.
3. Yeni sitenin robots.txt dosyasında test ortamından kalan Disallow: / satırı olmadığını kontrol edin.
4. Yeni site haritasını Search Console’a gönderin.
5. Alan adı değiştiyse Search Console’daki “Adres değişikliği” aracını kullanın.
6. İç bağlantıları yeni adreslere güncelleyin; kendi sitenizin içinde yönlendirmeye giden bağlantı bırakmayın.

Taşıma sonrası: kırık bağlantıları izleyin

• İlk iki hafta Search Console’daki “Sayfalar” raporunda 404 hatalarını her gün kontrol edin.
• Sunucu kayıtlarında en çok 404 alan adresleri bulun ve tabloya ekleyin.
• Sizi bağlantılayan önemli dış siteler varsa eski adres yerine yeni adresi kullanmalarını rica edin.
• Eski yönlendirmeleri en az bir yıl, mümkünse süresiz tutun.

Sitenizdeki kırık bağlantıları ve yönlendirme zincirlerini kırık bağlantı ve yönlendirme testimizle tarayabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

1. Bütün eski adresleri ana sayfaya yönlendirmek.
2. Kalıcı taşımada 302 kullanmak.
3. Yönlendirmeleri birkaç ay sonra “artık gerek yok” diye silmek.
4. Hem barındırma panelinde hem .htaccess dosyasında yönlendirme tanımlayıp zincir veya döngü oluşturmak.
5. Görsel ve PDF adreslerini unutmak; bunlar da arama sonuçlarında ve dış bağlantılarda yer alır.
6. CDN önbelleğini temizlemeden test etmek; eski yanıtlar bir süre sunulmaya devam edebilir.

Örnek senaryo: adres yapısı değişen bir kurumsal site

Eski sitede hizmet sayfaları ornek.com/index.php?sayfa=web-tasarim biçiminde, yeni sitede ise ornek.com/hizmetler/web-tasarim/ biçiminde olsun. Yapılacaklar:

1. Tabloyu hazırlayın. Eski sitedeki her sayfa= değeri için yeni adresi yazın. Search Console’dan son bir yılda gösterim almış tüm eski adresleri dışa aktarın ve tabloda karşılığı olmayan kalmadığından emin olun.
2. Parametreli adresleri yakalayın. Apache sunucularda sorgu dizesine bağlı yönlendirme için RewriteCond %{QUERY_STRING} kullanılır. Birden fazla koşul yazıldığında yakalanan grubun yalnız son eşleşen koşuldan geldiğini unutmayın; kuralları tek tek test edin.
3. Eski parametreyi temizleyin. Yönlendirilen adreste eski sorgu dizesinin taşınmaması için kuralın sonuna uygun bayrağı (Apache’de QSD) ekleyin.
4. Canlı testi yapın. Tablodaki her satırı bir betik veya tarama aracıyla isteyip yanıtın tek bir 301 ve ardından 200 olduğunu doğrulayın.
5. İzleyin. İlk haftalarda Search Console’daki 404 listesini kontrol edin; gözden kaçan adresleri tabloya ve kurallara ekleyin.

Bu senaryodaki en büyük risk, eski adreslerin çok sayıda olması değil, birkaçının unutulmasıdır. En çok bağlantı alan eski sayfalar genellikle en değerli olanlardır; bu yüzden tablo hazırlanırken bağlantı verisi mutlaka kullanılmalıdır.

Sonuç

İyi planlanmış bir taşıma, arama trafiğinde kısa bir dalgalanmadan fazlasına yol açmaz. Kötü planlanmış bir taşıma ise yıllarca biriken görünürlüğü birkaç haftada silebilir. Fark, yayından önce hazırlanan yönlendirme tablosunda ve yayından sonraki ilk haftalardaki dikkatli izlemededir. Yeni bir site yaptırmayı düşünüyorsanız web sitesi teklifi alırken sorulacak sorular yazımızda taşımanın kimin sorumluluğunda olduğunu sormayı da öneriyoruz.