Alan adı, hosting ve SSL: İlk web sitesini açacaklar için başlangıç rehberi

İlk web sitesini açmaya karar verenlerin karşılaştığı ilk kafa karışıklığı terimlerdir: alan adı, hosting, DNS, SSL… Bunlar sık sık aynı paket içinde satıldığı için tek bir şeymiş gibi algılanır; oysa her biri farklı bir işi yapar ve farklı zamanlarda yenilenir. Bu rehberde dört parçayı sade bir dille anlatıyor, seçim yaparken dikkat etmeniz gerekenleri listeliyoruz.

Dört parçayı bir benzetmeyle düşünün

• Alan adı, işletmenizin adresidir: ornek.com. İnsanlar sizi bu adla bulur.
• Hosting (barındırma), sitenizin dosyalarının durduğu bina, yani internete bağlı bir sunucudur.
• DNS, adres defteridir. ornek.com yazıldığında ziyaretçinin hangi binaya gideceğini ve e-postaların hangi posta kutusuna teslim edileceğini söyler.
• SSL sertifikası, binanın kapısındaki kilittir. Ziyaretçi ile site arasındaki bağlantıyı şifreler ve adres çubuğunda https ile kilit simgesini görünür kılar.

Alan adı seçerken

1. Kısa ve söylenebilir olsun. Telefonda bir kez söylendiğinde doğru yazılabilmelidir. Tire ve rakamlardan mümkün olduğunca kaçının.
2. Türkçe karakter kullanmayın. çiçekçi.com gibi alan adları teknik olarak mümkündür ama e-posta adreslerinde ve bazı sistemlerde sorun çıkarır. cicekci.com tercih edin.
3. Uzantıyı bilinçli seçin. .com uluslararası ve en tanınan uzantıdır. Türkiye’de faaliyet gösteren işletmeler için .com.tr güven verir; 2022’de devreye giren TRABİS sistemiyle .com.tr alan adlarının çoğu artık belge şartı olmadan alınabiliyor. Markanızı korumak için ikisini birden almak da yaygın bir yöntemdir.
4. Alan adını kendi adınıza kaydedin. Kayıt sahibi (registrant) bilgisinin şirketiniz veya sizin adınıza olduğundan emin olun. Ajansın veya bir çalışanın kişisel hesabında kalan alan adları, ilişki bittiğinde ciddi sorunlara yol açabilir.
5. Otomatik yenilemeyi açın. Süresi dolan alan adı birkaç hafta içinde başkası tarafından alınabilir. Kayıtlı e-posta adresinin güncel olduğundan emin olun.

Hosting türleri

Küçük ve orta ölçekli bir işletme sitesi için kaliteli bir paylaşımlı hosting çoğu zaman yeterlidir. Seçerken şunlara bakın: sunucunun bulunduğu bölge, güncel PHP veya Node.js sürümü desteği, otomatik günlük yedekleme, ücretsiz SSL ve Türkçe destek.

DNS: küçük ayar, büyük etki

DNS kayıtlarında en sık kullanılanlar şunlardır:

• A / AAAA kaydı: Alan adını sunucunun IP adresine bağlar.
• CNAME: Bir alt alan adını başka bir adrese yönlendirir (örneğin www).
• MX: E-postaların hangi sunucuya teslim edileceğini belirtir.
• TXT: Doğrulama ve e-posta güvenliği kayıtları (SPF, DKIM, DMARC).

Sitenizi başka bir hostinge taşırken MX kaydını yanlışlıkla değiştirmek, e-postalarınızın günlerce gelmemesine yol açabilir. DNS değişikliği yapmadan önce mevcut kayıtların ekran görüntüsünü alın. E-posta kayıtlarının nasıl olması gerektiğini SPF, DKIM ve DMARC rehberimizde anlattık.

SSL sertifikası

Bugün HTTPS bir seçenek değil, zorunluluktur. Tarayıcılar HTTPS olmayan sayfalarda form alanlarının yanında “güvenli değil” uyarısı gösterir; arama motorları da HTTPS’i olumlu bir sinyal olarak kullanır.

• Çoğu barındırma firması Let’s Encrypt gibi ücretsiz ve otomatik yenilenen sertifikalar sunar. Tanıtım sitesi, blog ve küçük e-ticaret için yeterlidir.
• Sertifika kurulduktan sonra tüm HTTP adreslerinin tek adımda HTTPS’e yönlendirildiğinden emin olun.
• Sayfada HTTP ile yüklenen görsel veya betik kalmışsa “karışık içerik” uyarısı çıkar; bunları da HTTPS’e çevirin.
• Ücretsiz sertifikalar kısa sürelidir ve otomatik yenilenir; yenilemenin çalıştığını yılda birkaç kez kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.

Sık yapılan hatalar

1. Alan adını ajansın veya tanıdığın adına kaydettirmek.
2. Otomatik yenilemeyi kapalı bırakıp bildirim e-postalarını kaçırmak.
3. Hosting değiştirirken e-posta (MX) kayıtlarını unutmak.
4. Yalnız ilk yıl indirimli fiyata bakıp yenileme ücretini sormamak.
5. Yedeklemeyi barındırma firmasına bırakıp hiç geri yükleme denemesi yapmamak.

Kontrol listesi

• Alan adı şirketiniz adına kayıtlı, otomatik yenileme açık, kayıtlı e-posta güncel.
• Hosting paneline ve alan adı paneline sizin de erişiminiz var.
• SSL kurulu, HTTP ve www adresleri tek adımda HTTPS ana adrese gidiyor.
• MX, SPF, DKIM ve DMARC kayıtları doğru.
• Otomatik yedekleme açık ve en az bir kez geri yükleme denendi.

Örnek senaryo: ilk günden doğru kurulum

Yeni kurulan bir muhasebe bürosunun ilk web sitesini açtığını düşünelim. Sağlıklı bir kurulum sırası şöyledir:

1. Alan adını alın. sonmezmuhasebe.com.tr ve sonmezmuhasebe.com alan adları büro adına kaydedilir, otomatik yenileme açılır ve kayıt e-postası olarak büronun kalıcı adresi yazılır.
2. Barındırmayı seçin. Tanıtım sitesi ve blog için otomatik yedeklemesi ve ücretsiz SSL’i olan bir paylaşımlı hosting yeterlidir.
3. DNS’i bağlayın. Alan adının ad sunucuları barındırma firmasına yönlendirilir. İkinci alan adı, birinciye kalıcı yönlendirme ile bağlanır.
4. E-postayı kurun. Kurumsal e-posta hizmeti seçilir, MX kayıtları girilir; SPF, DKIM ve DMARC kayıtları ilk günden eklenir.
5. SSL’i etkinleştirin. Sertifika kurulur; HTTP ve www adresleri tek adımda HTTPS ana adrese yönlendirilir.
6. Erişimleri kaydedin. Alan adı paneli, barındırma paneli ve e-posta yönetimi şifreleri bir şifre yöneticisinde saklanır ve en az iki kişi erişebilir.

Bu kurulum birkaç saat sürer ama sonraki yıllarda yaşanabilecek “alan adımızın süresi dolmuş”, “e-postalarımız spama düşüyor” veya “eski ajansa ulaşamıyoruz, sitemize giremiyoruz” gibi sorunların neredeyse tamamını baştan önler.

Sonuç

Alan adı, hosting, DNS ve SSL bir web sitesinin altyapısıdır; doğru kurulduğunda fark edilmez, yanlış kurulduğunda her şeyi durdurabilir. En önemli kural, tüm bu hesapların sahibi ve erişim bilgilerinin bilgisi olmanızdır. Kendi sitenizin HTTPS, yönlendirme ve güvenlik durumunu güvenlik testimizle birkaç saniyede kontrol edebilirsiniz.